X

اخبار

تاریخ انتشار: دوشنبه 15 مهر 1392
پدیدارشناسی انقلاب اسلامی از دیدگاه شهید دکتر بهشتی
نويسنده - احمد ترابی سرند

  پدیدارشناسی انقلاب اسلامی از دیدگاه شهید دکتر بهشتی

اساساً انقلاب اسلامی ایران با ارایه هستی‌شناسی و معرفت‌شناسی خود که ریشه در تعالیم مقدس دین اسلام داشت، تعریف جدیدی از روابط سیاسی، اقتصادی، فرهنگی و اجتماعی برای جهانیان عرضه کرد.
امتیاز: Article Rating

چکیده

 

با گذشت سه دهه، هنوز در محافل آکادمیک در باره علل و ماهیت و زمینه‌های انقلاب اسلامی ایران بحث می‌شود، ولی حقیقت این است که تحقیقات وسیع و کافی در زمینه انقلاب اسلامی ایران که بتواند تمام ابعاد آن را توصیف و تحلیل کند، به‌ویژه توسط اندیشمندان داخلی صورت نگرفته است، لذا تحقیق و پژوهش گسترده با توجه عظمت این انقلاب ضروری به نظر می‌رسد.

 

اساساً انقلاب اسلامی ایران با ارایه هستی‌شناسی و معرفت‌شناسی خود که ریشه در تعالیم مقدس دین اسلام داشت، تعریف جدیدی از روابط سیاسی، اقتصادی، فرهنگی و اجتماعی برای جهانیان عرضه کرد. البته نبايد خود انقلاب را هدف قلمداد كرد، بلکه انقلاب وسیله‌ای بود تا انسان‌ها با توسل به آن از ارزش‌های انسانی و اسلامی آگاهی یابند و به سوی زندگی سعادتمند حرکت كنند. در نوشتار حاضر، ماهیت انقلاب اسلامی را از منظر فلسفه پدیدارشناسی و با توجه به آرا و اندیشه شهید دکتر بهشتی مورد بررسی قرار داده و در اين رهگذر بر چند ویژگی برجسته شهید بهشتی تاكيد خواهيم كرد.  

 

اول اینکه شهيد بهشتي به عنوان یک اسلام‌شناس، اشراف کافی بر حوزه دین و مباحث آن داشت و این باعث می‌شد مسائل روز را با رویکرد دینی تحلیل کند و دوم نگاه و بینش وسیع وی بود که انقلاب اسلامی بدان نیاز مبرم داشت.

 

سئوال اصلی نوشتار: ماهیت انقلاب اسلامی از منظر پدیدارشناسی، با توجه به آرا و اندیشه‌هاي شهید دکتر بهشتی چيست؟ 

 

واژگان اساسی: انقلاب، انقلاب اسلامی ایران، پدیدارشناسی، جامعه‌شناسی پدیدارشناسی.  

 

انقلاب:(Revolution )

 

تعریف انقلاب در علوم و فلسفه سیاسی با تعریف آن در جامعه‌شناسی متفاوت است:"انقلاب به مفهوم سیاسی آن، بیش‌تر به جانشيني ناگهانی و خشن گروهی که حکومت را در دست نداشته‌اند با گروهی که قدرت سیاسی و اداره کشور را در اختیار داشته‌اند، گفته می‌شود.[1]"

 

از دیدگاه جامعه‌شناختی، مفهوم انقلاب بیش‌تر به امور اجتماعی مربوط می‌شود تا امور سیاسی، به همین دلیل تحلیل جامعه‌شناسانه انقلاب چنین است: "باز یافتن ترکیب علل عمومی و علل فرعی که تاروپود رویدادها را به هم می‌بافند."[2]

 

ولی باید توجه داشت انقلاب به مفهوم سیاسی با دیگر رویدادهای سیاسی مثل کودتا و شورش تفاوت دارد. در کودتا، رهبری و قدرت سیاسی دست به دست می‌شود و کودتا همیشه از بالا صورت می گیرد و توده مردم لزوماً در آن دخیل نیستند، ولی در انقلاب، توده مردم در صحنه حضور دارند.انقلاب با اصلاح (Reform) نیز تفاوت دارد. اصلاح شامل حل بحران‌هایی است که گروه حاکم پی به آن برده و سعی در اصلاح و تغییر آن می کند، لذا باز مردم در آن نقش ندارند و این اصلاح نیز از سوی قدرت حاکمه صورت می‌گیرد.

 

انقلاب اسلامی

 

انقلاب اسلامی ایران رویداد مهمی به شمار می‌رود که در توجه به عوامل فرهنگی و تقویت آن، سهم به‌سزایی دارد. همچنین عاملی مؤثر در دستیابی بسیاری از پژوهشگران به چهار چوب‌های نظری نوین در تبیین و تحلیل انقلاب‌ها، آشنا کردن آنها با سهم عوامل مهمی چون فرهنگ، ایدئولوژی و رهبری در وقوع انقلاب‌ها و نیز ویژگی‌های انقلاب دینی و تأثیر انقلاب اسلامی بر جامعه‌شناسی دین  است.[3]

 


 

1- هانا آرنت، انقلاب، ترجمه عزت ا.. فولادوند، ص

 

 

2- ر. ک: آرون، آرون، مراحل اساسی اندیشه در جامعه شناسی، ترجمه باقر برهام، ص 33

 

 

3- John Foran,A Century Of Revolution,West View Press,1993.

 

 

صفحه: 1 از 6 (صفحه بعد)

اشتراک گذاری
ثبت امتیاز
نظرات
در حال حاضر هیچ نظری ثبت نشده است. شما می توانید اولین نفری باشید که نظر می دهید.
ارسال نظر جدید

نام

ایمیل

تصویر امنیتی
کد امنیتی را وارد نمایید:

جستجو
جستجو
تگ اخبار
تگ اخبار
  • rahaei
  • fajre-nour
  • آلبوم موسیقی «میم مثل میهن» به همت مجموعه فرهنگی یادمان شهدای هفتم تیر و بسیج صدا و سیما و با صدای «حامد جلیلی» و «حسین حقیقی» و آهنگسازی «سیدجواد پرئی» و تنظیم «مهدی شکارچی» و «مسعود بقایی» تولید شده است.
  • آلبوم موسیقی «لَبوَه» با صدای «هادی ناصری» و به همت بنیاد فرهنگی شهدای انقلاب اسلامی (یادمان شهدای هفتم تیر) تولید شد.
  • مثبت114442424-72
  • 6564fffffe4444