X

جلسات هفتگی

تاریخ انتشار: شنبه 16 آبان 1394
تخصص، تعهد و شایستگی سه شرط اصلی برای انتصابات شغلی در نظام اسلامی است
دکتر محسن اسماعیلی

  تخصص، تعهد و شایستگی سه شرط اصلی برای انتصابات شغلی در نظام اسلامی است

درس های شرح و تفسیر نهج البلاغه با سخنرانی دکتر محسن اسماعیلی در مجموعه یادمان شهدای هفتم تیر(سرچشمه) برگزار شد.

امتیاز: Article Rating

به گزارش روابط عمومی سرچشمه، دکتر محسن اسماعیلی در این جلسه و در ادامه بررسی نامه 69 نهج البلاغه، به نمونه های دیگری از نعمت های الهی اشاره و جاه و مقام دنیایی را یکی از انعام و رحمت های الهی معرفی کرد که ضایع کردن آن، موجبات عذاب را فراهم خواهد کرد.

در این جلسه نیز سه دستور العمل کلی در عبارت «وَاسْتَصْلِحْ کُلَّ نِعْمَة أَنْعَمَهَا اللهُ عَلَيْکَ، وَلاَ تُضَيِّعَنَّ نِعْمَةً مِنْ نِعَمِ اللهِ عِنْدَکَ، وَلْيُرَ عَلَيْکَ أَثَرُ مَا أَنْعَمَ اللهُ بِهِ عَلَيْکَ» مورد بررسی قرار گرفت.

در ادامه گزیده ای از سخنان دکتر اسماعیلی را بخوانید:

- عدم «تضییع نعمت» از جمله دستورات مکرر حضرت امیرالمؤمنین (ع) است که در قرآن کریم و احادیث دیگر از ائمه اطهار علیهم السلام نیز مورد توجه واقع شده است. تضییع در واقع به معنای عدم استفاده مناسب از نعمت است، به عبارت دیگر از نعمتی استفاده مناسب نشود آن نعمت ضایع می شود. این اتفاق از دو شیوه ممکن است وقوع پیدا کند: اول اینکه اصلا از آن نعمت استفاده نشود و نعمت الهی معطل و بیهوده باقی گذاشته شود، و دوم اینکه از نعمتی استفاده نادرست و نامشروع شود.

- یک نمونه از نعمت الهی، مال و دارایی است در قرآن کریم و نهج البلاغه به آن اشاره شده است. که اگر روی هم انباشته شد و تبدیل به کنز و گنج شود زمینه عذاب آخرت را فراهم می کند، چه رسد به اینکه از دارایی و مال در مسیر نامشروع استفاده شود.

- در عبارت « وَلاَ تُضَيِّعَنَّ نِعْمَةً مِنْ نِعَمِ اللهِ عِنْدَکَ» کلمه «نعمةً» به صورت نکره در سیاق نفی به کار رفته و این مفهوم را می رساند که «انسان هیچ نعمتی را ضایع نکند». بنابراین مال و ثروت یکی از نعمت هاست و مواردی مهمتر از مال هم وجود دارد که در نهج البلاغه تاکید شده ست که نباید ضایع شوند.

 - یکی از نعمت هایی که حضرت امیرالمؤمنین(ع) بر آن تاکید دارند و در قرآن کریم هم مورد توجه است، نعمت «جاه» است. «جاه» یعنی منزلت، موقعیت، برجستگی و نشاندار بودن در جامعه. جاه از منظر قابل تعریف است: اول اینکه انسان به لحاظ شغلی و حرفه ای سمت خوبی دارد و به دلیل پست و مقام شغلی در جامعه شناخته شده است که در این صورت گفته می شود او از نعمت جاه و مقام برخوردار است. دوم این که گاهی منزلت و موقعیت والای شخصی در جامعه به واسطه شغل او نیست، بلکه او دارای آبرو و حیثیتی در جامعه است که مردم به او توجه ویژه دارند. هر دو نوع جاه از نعمت های خداوند متعال است.

- نعمت شغل و موقعیت کاری، از دو راه تضییع می شود. نوع اول تضییع مناسب سیاسی و اجتماعی این است که افرادی در این نوع مشاغل منصوب شوند که کفایت، شایستگی و توانایی آن را ندارند. نوع دوم این است که فردی دارای تخصص، تعهد و توان لازم برای کار باشد اما وقت خود را برای کار نگذاشته و به حاشیه ها بپردازد.

- در مورد تضییع نعمت جاه از طریق انتصاب های نادرست، باید توجه داشت خوب بودن و تدین افراد کفایت نمی کند تا او را برای هر شغلی منصوب کنند. از لحاظ دینی اینکه کسی پستی را در نظام اسلامی داشته باشد، باید هم تخصص آن کار را داشته باشد، هم انسان متعهدی باشد و علاوه بر این باید شایستگی و توانایی آن کار را داشته باشد.

- امام خمینی (ره) در کتاب البیع، در ضمن بیان کردن بحث ولایت فقیه، تاکید کرده اند که افرادی می توانند پست های نظام اسلامی را بر عهده بگیرند که اولا سواد و دانش لازم را داشته باشند، ثانیا عادل و متعهد بوده و در پی کسب مادی خود نباشند. اما این موارد کفایت نمی کند، بلکه شرط سوم این است که افراد باید کفایت لازم برای کار و توان مدیریتی را داشته باشند.

- امام صادق (ع) فرموده اند: «ما ابالی الی من ائتمنت خائنا او مضیعا؛ تفاوتی در آن نمی بینم که کار را به دست خائن بسپارم یا شخص جاهل و بی‌تدبیر و ناوارد.» چون هر دو فرصت ها و موقعیت ها را از دست می دهند. اما چه بسا خسارت فرد جاهل و بی تدبیر باعث شود که ناتوانی او به نام دین و متدینین هم نوشته شود.

- وقتی دختران حضرت شعیب (ع) با حضرت موسی (ع) آشنا شدند، به پدر خود پیشنهاد دادند که او را برای چوپانی استخدام کند: «يا أبت استأجره إن خير من استأجرت القوي الأمين» به این معنا که او را برای چوپانی استخدام کن چون دو صفت مهم دارد، هم فرد توانایی است و هم متعهد و امین است. نکته قابل توجه این است که در این آیه شریفه توانایی و کفایت او قبل از امین بودن آمده است.

- کسی که پست های مهم نظام اسلامی را به فرد بی کفایت می دهد، ولو فرد خوب و متدینی باشد، در واقع نعمت نظام اسلامی و فرصت های پیشرفت را ضایع کرده است. چه رسد به اینکه بر اساس روابط خویشاوندی یا باندی و گروهی فردی را به شغلی منصوب کنند. چون چنین کاری خیانت به نعمت است.

- در نامه 53 نهج البلاغه می فرمایند: «ثمَّ انْظُرْ فِی أُمُورِ عُمَّالِکَ فَاسْتَعْمِلْهُمُ اخْتِبَاراً، وَلَا تُوَلِّهِمْ مُحَابَاةً وَأَثَرَةً، فَإِنَّهُمَا جِمَاعٌ مِنْ شُعَبِ الْجَوْرِ وَالْخِیانَةِ. وَ تَوَخَّ مِنْهُمْ أَهْلَ التَّجْرِبَةِ وَالْحَیاءِ، مِنْ أَهْلِ الْبُیوتَاتِ الصَّالِحَةِ، وَالْقَدَمِ فِی الْإِسْلَامِ الْمُتَقَدِّمَةِ؛ سپس در امور کارمندانت بیاندیش، و پس از آزمایش به کارشان بگمار، و با میل شخصی، و بدون مشورت با دیگران آنان را به کارهای مختلف وادار نکن، زیرا نوعی ستمگری و خیانت است. کارگزاران دولتی را از میان مردمی با تجربه و حیا، از خاندان های پاکیزه و با تقوی، که در مسلمانی سابقه درخشانی دارند انتخاب کن.»

- کمیل بن زیاد نخعی در میان یاران حضرت علی(ع) جایگاه ویژه ای دارد، به اندازه ای به عنوان یکی از اصحاب سرّ آن حضرت شناخته شده است. کمیل مدتی از سوی آن حضرت به اصرار عده ای از مسلمانان به فرمانداری شهر هیت منصوب شد. در نزدیکی شهر هیت، منطقه قرقیسیا وجود داشت که یک بار به فرمان معاویه دچار یورش و ناامنی شد. کمیل بن زیاد با وجود اینکه مسئول منطقه قرقیسیا نبود، اما با عده ای از سربازان خود به قصد تامین امنیت به قرقیسیا سفر کرد. در همین زمان، معاویه گروهی را برای به شهر هیت فرستاد و در نبود کمیل بن زیاد، مردم شهر هیت آسیب زیادی دیدند. همان حضرت امیرالمؤمنین (ع) نامه ای به کمیل بن زیاد نوشت و در نامه 61 نهج البلاغه با وجود علاقه زیادی که به او داشته اند، هشدار می دهند: « أَمَّا بَعْدُ فَإِنَّ تَضْیِیعَ الْمَرْءِ مَا وَلِیَ وَ تَکَلُّفَهُ مَا کُفِیَ لَعَجْزٌ حَاضِرٌ وَ رَأْیٌ مثبر؛ پس از یاد خدا و درود! سستی انسان در انجام کارهایی که بر عهده اوست و پافشاری در کاری که از مسئولیت او خارج است، نشانه ناتوانی آشکار و اندیشه ویرانگر است.»

- اگر کارگزاران و مقامات جامعه اسلامی، وقت خود را در غیر مسئولیت مربوطه صرف کرده و دنبال کارهایی باشند که خوب است اما در حوزه شغلی آن ها نیست، به فرموده حضرت امیرالمؤمنین (ع) نشانه بی کفایتی است و چنین طرز تفکری جامعه را نابود می‌کند. چرا که پرداختن به حاشیه توسط مسئولین نظام اسلامی باعث غافل شدن از متن خدمت به مردم می شود.برای دریافت مشروح جلسه لینک زیر را دانلود فرمایید.دکتر اسماعیلی نهج البلاغه.docx


اشتراک گذاری
ثبت امتیاز
نظرات
در حال حاضر هیچ نظری ثبت نشده است. شما می توانید اولین نفری باشید که نظر می دهید.
ارسال نظر جدید

نام

ایمیل

وب سایت

تصویر امنیتی
کد امنیتی را وارد نمایید:

جستجو
جستجو
  • rahaei
  • fajre-nour
  • برنامه-های-هفتگی3
  • آلبوم موسیقی «میم مثل میهن» به همت مجموعه فرهنگی یادمان شهدای هفتم تیر و بسیج صدا و سیما و با صدای «حامد جلیلی» و «حسین حقیقی» و آهنگسازی «سیدجواد پرئی» و تنظیم «مهدی شکارچی» و «مسعود بقایی» تولید شده است.
  • آلبوم موسیقی «لَبوَه» با صدای «هادی ناصری» و به همت بنیاد فرهنگی شهدای انقلاب اسلامی (یادمان شهدای هفتم تیر) تولید شد.
  • مثبت114442424-72